PRACA POGLĄDOWA
Wysokościowy obrzęk mózgu (HACE): wyzwanie zdrowotne w ekstremalnych warunkach środowiskowych
Więcej
Ukryj
1
Wydział Nauk Medycznych w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Polska
Zaznaczeni autorzy mieli równy wkład w przygotowanie tego artykułu
Data nadesłania: 07-10-2025
Data ostatniej rewizji: 20-10-2025
Data akceptacji: 24-10-2025
Data publikacji: 15-09-2026
Autor do korespondencji
Dominik Ireneusz Kret
Wydział Nauk Medycznych w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, ul. Poniatowskiego 15, 40-055, Katowice, Polska
LW 2026;104(3):208-214
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wysokościowy obrzęk mózgu stanowi jedną z trzech form choroby wysokościowej i jest uważany za jedno z jej najpoważniejszych powikłań. Częstość jego występowania jest stosunkowo niska, ale szybka progresja i narastanie objawów sprawiają, że jest to stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej pomocy medycznej. Ze względu na rosnącą popularność turystyki wysokogórskiej, wiedza na temat choroby wysokościowej i wysokościowego obrzęku mózgu powinna być propagowana zarówno wśród osób związanych z medycyną, jak i wśród turystów planujących wysokogórskie ekspedycje. W niniejszym przeglądzie narracyjnym omówiono kluczowe elementy patogenezy wysokościowego obrzęku mózgu, w tym mechanizmy molekularne wynikające z przebywania w warunkach hipoksji hipobarycznej, dysfunkcji bariery krew–mózg, zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych oraz powstawania obrzęku naczyniowego i cytotoksycznego. Przedstawiono dane epidemiologiczne wraz z czynnikami ryzyka, a następnie spektrum objawów klinicznych, od niespecyficznych, łagodnych, które mogą współistnieć z epizodem ostrej choroby wysokogórskiej, po ataksję, zaburzenia świadomości i inne ciężkie objawy neurologiczne. Omówiono również zagadnienia diagnostyczne, ze szczególnym uwzględnieniem przydatności badań obrazowych, zwłaszcza
rezonansu magnetycznego, w procesie potwierdzania rozpoznania. Na koniec podkreślono rolę szybkiego wdrożenia odpowiedniej terapii, zgodnej z aktualną wiedzą medyczną i obejmującej obniżenie wysokości, tlenoterapię, podawanie glikokortykosteroidów, a w trudnych warunkach – zastosowanie przenośnej komory hiperbarycznej. Wysokościowy obrzęk mózgu pozostaje istotnym wyzwaniem kliniczym, którym zawsze powinien zajmować się zespół interdyscyplinarny, ale do lepszego poznania jego patofizjologii, diagnostyki i leczenia konieczne są dalsze badania nad tajemnicami, które skrywa przed nami ta jednostka chorobowa.