Zaburzenia psychiczne należą do najczęstszych i najbardziej obciążających powikłań w onkologii. Obejmują one m.in. depresję, zaburzenia lękowe, zaburzenia adaptacyjne, zmęczenie nowotworowe, deficyty poznawcze i objawy stresu pourazowego. Ich obecność obniża jakość życia, utrudnia realizację terapii i pogarsza rokowanie. W populacji żołnierzy i funkcjonariuszy służb mundurowych znaczenie tych zaburzeń jest szczególne, ponieważ nakładają się one na wymagania zawodowe i specyficzne czynniki stresowe. Celem pracy była analiza aktualnych danych dotyczących epidemiologii, diagnostyki i leczenia zaburzeń psychicznych u pacjentów onkologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem kontekstu wojskowego i służb mundurowych w Polsce. Przeprowadzono przegląd piśmiennictwa z lat 2019–2025 (PubMed, Scopus, Web of Science) oraz międzynarodowych wytycznych (ESMO, NCCN, ASCO). Uwzględniono systemy klasyfikacyjne ICD-11 i DSM-5-TR oraz specyficzne narzędzia przesiewowe stosowane w psychoonkologii. Depresja dotyczy około 20–25% pacjentów z chorobą nowotworową, a zaburzenia lękowe 10–30%. Zmęczenie nowotworowe zgłasza nawet 40% chorych. Najwyższe ryzyko dotyczy osób z rakiem płuca, trzustki oraz głowy i szyi. Diagnostyka wymaga połączenia wywiadu klinicznego z narzędziami przesiewowymi (PHQ-9, HADS, GAD-7, DT). Wykazano, że programy aktywności fizycznej zmniejszają nasilenie objawów depresji i lęku, natomiast badania nad psylocybiną sugerują jej potencjał w terapii depresji opornej na leczenie. W kontekście wojskowym kluczowe znaczenie mają systematyczne badania przesiewowe, poufność danych medycznych oraz interdyscyplinarna opieka. Zaburzenia psychiczne powinny być traktowane jako integralna część opieki onkologicznej. Priorytetem w wojsku i służbach mundurowych jest wdrożenie przesiewu psychologicznego na kluczowych etapach terapii, adaptacja międzynarodowych wytycznych do warunków krajowych oraz rozwój innowacyjnych interwencji (aktywność fizyczna, terapie psychodeliczne). Takie działania mogą istotnie poprawić rokowanie i jakość życia pacjentów onkologicznych.